(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 252

॥ శ్రీః ॥
3.252. అధ్యాయః 252
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
శకున్యాదిభిర్బహుధా పరిసాంత్వనేపి దుర్యోధనేన ప్రాయోపవేశానిశ్చయాదనివర్తనే పాతాలవాసినిర్దైత్యదానవైస్తదానయనాయ జపహోమాదినా కృత్యాసర్జనం ॥ 1 ॥ తథా కృత్యయా ప్రాయోపవిష్టస్ దుర్యోధనస్య పాతాలంప్రత్యానయనం ॥ 2 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 3-252-0x(2618)(25674)
ప్రాయోపవిష్టం రాజానం దుర్యోధనమమర్షణం।
ఉవాచ సాంత్వయన్రాజఞ్శకునిః సౌబలస్తదా ॥ 3-252-1(25675)
సంయగుక్తం హి కర్ణేన తచ్ఛ్రుతం కౌరవ త్వయా।
మయా హృతాం శ్రియం స్ఫీతాం తాం మోహాదపహాసి కిం ॥ 3-252-2(25676)
త్వమబుద్ధ్యా నృపవర ప్రాణానుత్స్రష్టుమిచ్ఛసి।
అద్య వాఽప్యవగన్ఛామి న వృద్ధాః సేవితాస్త్వయా ॥ 3-252-3(25677)
యః సముత్పతితం హర్షం దైన్యం వా న నియచ్ఛతి।
స నశ్యతి శ్రియం ప్రాప్య పాత్రమామమివాంభసి ॥ 3-252-4(25678)
అతిభీరుం మృదుం క్లీబం దీర్ఘసూత్రం ప్రమాదినం।
వ్యసనాద్విషయాక్రాంతం న భజంతి నృపం శ్రితాః ॥ 3-252-5(25679)
సత్కృతస్య హి తే శోకో విపరీతే కథం భవేత్।
మా కృతం శోభనం పార్థైః శోకమాలంబ్య నాశయ ॥ 3-252-6(25680)
యత్ర హర్షస్త్వయా కార్యః సత్కర్తవ్యాశ్చ పాండవాః।
తత్ర శోచసి రాజేంద్రవిపరీతమిదం తవ ॥ 3-252-7(25681)
ప్రసీదమా త్యజాత్మానం తుష్టశ్చ సుకృతం స్మర।
కప్రయచ్ఛ రాజ్యం పార్థానాం యశో ధర్మమవాప్నుహి।
క్రియామేతాం సమాజ్ఞాయ కృతఘ్నో న భవిష్యసి ॥ 3-252-8(25682)
సౌభ్రాత్రం పాండవైః కృత్వా సమవస్తాప్య చైవ తాన్।
పిత్ర్యం రాజ్యం ప్రయచ్ఛైషాం తతః సుఖమవాప్స్యసి ॥ 3-252-9(25683)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-252-10x(2619)
శకునేస్తు వచః శ్రుత్వా దుఃశాసనమవేక్ష్య చ।
పాదయోః పతితం వీరం వికృతం భ్రాతృసౌహృదాత్ ॥ 3-252-10(25684)
బాహుభ్యాం సాధుజాతాభ్యాం దుఃశాసనమరిందమం।
ఉత్థాప్య సంపరిష్వజ్య ప్రీత్యాఽజిఘ్రత మూర్ధని ॥ 3-252-11(25685)
కర్ణసౌబలయోశ్చాపి సంశ్రుత్య వచనాన్యసౌ।
నిర్వేదం పరమం గత్వా రాజా దుర్యోధనస్తదా।
వ్రీడయాఽభిపరీతాత్మా నైరాశ్యమగమత్పరం ॥ 3-252-12(25686)
సుహృదాం చైవ తచ్ఛ్రుత్వా సమన్యురిదమబ్రవీత్।
న ధర్మధనసౌఖ్యేన నైశ్వర్యేణ న చాజ్ఞయా ॥ 3-252-13(25687)
నైవ భోగైశ్చ మే కార్యం మా విహన్యత గచ్ఛత।
నిశ్చితేయం మమ మతిః స్థితా ప్రాయోపవేశనే ॥ 3-252-14(25688)
గచ్ఛధ్వం నగరం సర్వే పూజ్యాశ్చ గురవో మమ।
త ఏవముక్తాః ప్రత్యూచ్ రాజానమరిమర్దనం ॥ 3-252-15(25689)
యా గతిస్తవ రాజేంద్ర సాఽస్మాకమపి భారత।
కథం వా సంప్రవేక్ష్యామస్త్వద్విహీనాః పురం వయం ॥ 3-252-16(25690)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-252-17x(2620)
స సుహృద్భిరమాత్యైశ్చ భాతృభిః స్వజనేన చ।
బహుప్రకారమప్యుక్తో నిశ్చయాన్న వ్యచాల్యత ॥ 3-252-17(25691)
దర్భాస్తరణమాస్తీర్య నిశ్చయాద్ధృతరాష్ట్రజః।
సంస్పృశ్యాపః శుచిర్భూత్వా భూతలే సముపస్థితః ॥ 3-252-18(25692)
కుశచీరాంబరధరః పరం నియమమాస్థితః।
వాగ్యతో రాజశార్దూలః స స్వర్గగతికాంయయా ॥ 3-252-19(25693)
మనసోపచితిం కృత్వా నిరస్ చ బహిఃక్రియాః।
`తస్థౌప్రాయోపవేశేఽథమతిం కృత్వా సునిశ్చయాం' ॥ 3-252-20(25694)
అథ తం నిశ్చయం తస్య బుద్ధ్వా దైతేయదానవాః।
పాతాలవాసినో రౌద్రాః పూర్వం దేవైర్వినిర్జితాః ॥ 3-252-21(25695)
తే స్వపక్షక్షయం తం తు జ్ఞాత్వా దుర్యోధనస్య వై।
ఆహ్వానాయ తదా చక్రుః కర్మ వైతానసంభవం ॥ 3-252-22(25696)
బృహస్పత్యుశనోక్తైశ్చ మంత్రైర్మంత్రవిశారదాః।
అథర్వవేదప్రోక్తైశ్చ యాశ్చౌపనిషదాః క్రియాః।
మంత్రజప్యసమాయుక్తాస్తాస్తదా సమవర్తయన్ ॥ 3-252-23(25697)
జుహ్వత్యగ్నౌ హవిః క్షీరం మంత్రవత్సుసమాహితాః।
బ్రాహ్మణా వేదవేదాంగపారగాః సుదృఢవ్రతాః ॥ 3-252-24(25698)
`అధ్వర్యవో దానవానాం కర్మ ప్రావర్తయంస్తతః' ॥ 3-252-25(25699)
కర్మసిద్ధౌ తదా తత్ర జృంభమాణా మహాద్భుతా।
కృత్యా సముత్థితా రాజన్కిం కరోమీతి చాబ్రవీత్ ॥ 3-252-26(25700)
ఆహుర్దైత్యాశ్చ తాం తత్ర సుప్రీతేనాంతరాత్మనా।
ప్రాయోపవిష్టం రాజానం ధార్తరాష్ట్రమిహానయ ॥ 3-252-27(25701)
తథేతి చ ప్రతిశ్రుత్య సా కృత్యా ప్రయయౌ తదా।
నిమేషాదగమచ్చాపి యత్ర రాజా సుయోధనః ॥ 3-252-28(25702)
సమాదాయ చ రాజానం ప్రవివేశ రసాతలం।
దానవానాం ముహూర్తాచ్చ పురతస్తం న్యవేదయత్ ॥ 3-252-29(25703)
తమానీతం నృపం దృష్ట్వా రాత్రౌ సంగత్య దానవాః।
ప్రహృష్టమనసః సర్వే కించిదుత్ఫుల్లలోచనాః ॥ 3-252-30(25704)
`దృఢమేనం పరిష్యజ్య దృష్ట్వా చ కుశలం తదా'।
సాభిమానమిదం వాక్యం దుర్యోధనమథాబ్రువన్ ॥ 3-252-31(25705)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి ఘోషయాత్రాపర్వణి ద్విపంచాశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-252-4 పాత్రం మృత్పాత్రం। ఆమమపక్వం ॥
3-252-5 క్లీవం సామర్థ్యహీనం। దీర్ఘసూత్రం చిరకారిణం।
ప్రమాదినమనవహితం। వ్యసనాత్ ద్యూతపానమృగయాదిరూపాత్।
విషయైః స్త్ర్యాదిభిరాక్రాంతం।
త్వం తు తేషాం మధ్యే ప్రమాదీ విషయాక్రాంతశ్చేతి భావః ॥
3-252-6 పార్థైః కృతం మా నాశయేతి సంబంధః ॥
3-252-8 ఆత్మానం శరీరం మా త్యజ ॥
3-252-10 వికృతం ంలానం ॥
3-252-12 నిర్వేదం జీవితే వైరాగ్యం। నైరాశ్యం రాజ్యలాభే ఇతి శేషః ॥
3-252-13 సమన్యుః దైన్యవాన్।
ధర్మేణ ధనేన సౌఖ్యేన వా న మమ కార్యమితి సంబంధః।
ధర్మధనాభ్యాం యత్సౌఖ్యం తేన వా ॥
3-252-14 మా విహన్యత మమ సంకల్పం మా నాశయత ॥
3-252-19 వాగ్యతో మౌనీ ॥
3-252-20 మనసా ఉప సమీపే చితిం దాహార్థం కాష్ఠసంచయం కృత్వాసంకల్ప్య అవశ్యం మర్తవ్యమితి నిశ్చిత్యేత్యర్థః।
బహిఃక్రియాః స్నానపానాద్యాః ॥
3-252-22 వైతానసంభవమగ్నివిస్తారసాధ్యం నవకుండ్యాదివిధానం ॥
3-252-23 ఉపనిషది ఆరణ్యకే ప్రోక్తాః ఔపనిషదాః।
సమవర్తయన్ సంప్రావర్తయన్ దైతేయదానవా ఇతిపూర్వేణ సంబంధః ॥
3-252-26 కృత్యా ఆజ్ఞాకరీ దేవతా ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.